Deprecated: Function create_function() is deprecated in /home/kotsarigr/public_html/media/widgetkit/widgets/lightbox/lightbox.php on line 49

Deprecated: Function create_function() is deprecated in /home/kotsarigr/public_html/media/widgetkit/widgets/lightbox/lightbox.php on line 49

Deprecated: Function create_function() is deprecated in /home/kotsarigr/public_html/media/widgetkit/widgets/lightbox/lightbox.php on line 49

Deprecated: Function create_function() is deprecated in /home/kotsarigr/public_html/media/widgetkit/widgets/lightbox/lightbox.php on line 49

Deprecated: Function create_function() is deprecated in /home/kotsarigr/public_html/media/widgetkit/widgets/lightbox/lightbox.php on line 49

Deprecated: Function create_function() is deprecated in /home/kotsarigr/public_html/media/widgetkit/widgets/lightbox/lightbox.php on line 49
Ο Πηλορώφ επρόσταξεν. Αργό Ομάλ’ περιφέρειας Κάρς

Deprecated: Methods with the same name as their class will not be constructors in a future version of PHP; plgContentJComments has a deprecated constructor in /home/kotsarigr/public_html/plugins/content/jcomments/jcomments.php on line 25

Deprecated: Methods with the same name as their class will not be constructors in a future version of PHP; JCommentsACL has a deprecated constructor in /home/kotsarigr/public_html/components/com_jcomments/classes/acl.php on line 17

Ο Πηλορώφ επρόσταξεν. Αργό Ομάλ’ περιφέρειας Κάρς

πυλορόφ,πυλόροφ,αραπάς,κάρο,αραπάδας,κάρα,γοσ̆εύω,γοσ̆ί,koşmak,ζεύω,kuskun,υπουρίς,θλίφκουμαι,ζωστέστεν,ατοίν,αραεύνε,γαραπουρούν,καραπουρούν,καραμπουρνάκι,τριγύλ,ταφία,τάφοι,μνήματα,τερέστεν,γαρσί,,γάρς,κάρς “Ο Πηλορώφ επρόσταξεν” - Αργό Ομάλ’ περιφέρειας Κάρς
Απόσπασμα εκπομπής του Φάρου Ποντίων (Στάθη Ευσταθιάδη) για την περιφέρεια του Γάρς (Κάρς). Τραγουδά ο Χρύσανθος Θεοδωρίδης - Παίζει λύρα ο Γεωργούλης Κουγιουμτζίδης

Ο Πηλορώφ επρόσταξεν τ’ αραπάδας γοσ̆έψτεν,
μη κλαίτεν και μη θλίφκουστεν τα σπαθία ζωστέστεν

Ακούστε το σπαρακτικό αυτό τραγούδι σε καταγραφή του Φάρου Ποντίων

Ατοίν εγένταν πρόσφυγες ‘ραεύνε την πατρίδαν,
σον Βενιζέλον τον σοφόν έχ’νε τρανόν ελπίδαν

Γαραπουρούν Γαραπουρούν τριγύλ-τριγύλ ταφία,
ανοίξτεν και τερέστ’ ατά όλα̤ Γαρσί παιδία

Λεξιλόγιο :
Πήλος ή Πηλορώφ = προσωνύμιο του Αναστάσιου Κεσίδη. Αναφέρει χαρακτηριστικά η εγγονή του (εκπαιδευτικός) κα Γιούλα Ανδρεάδου-Σπυροπούλου : «έτονε πολλά έμορφος άνθρωπος (τσαμουρόχτιστος) σαν από λάσπη (από πηλό) φτιαγμένος άνθρωπος.
Αραπάς = κάρο (αραπάδας=κάρα)
Γοσ̆εύω / εκ του γοσ̆ί (τουρκ koşmak) ζεύω ζώο στο κάρο ή του βάζω το σαμάρι. Κατά τον Κ.Καραποτόσογλου η λέξη παράγεται απ΄το τουρκικό koş = kuskun = υπουρίς, ήτοι το υπό την ουράν των αχθοφόρων ζώων περασμένον λωρίον του σαγμανίου.
Θλίφκουμαι = θλίβομαι
Ζωστέστεν = ζωστείτε
Ατοίν = αυτοί
‘ραεύ’νε/αραεύνε = γυρεύουν-αποζητούν
Γαραπουρούν/Καραπουρούν = Καραμπουρνάκι
Τριγύλ = τριγύρω – ολόγυρα
Ταφία = τάφοι – μνήματα
Τερέστεν = κοιτάξτε
Ατά = αυτά
Γαρσί = του Γάρς (Κάρς)

Σας προτείνουμε να διαβάσετε περισσότερα στοιχεία για τον Πηλορώφ απ΄την εγγονή του και εκπαιδευτικό κα Γιούλα Ανδρεάδου-Σπυροπούλου, σε μια δημοσίευση του site Santeos-Blogspot (https://santeos.blogspot.com/2012/11/blog-post_403.html)

"Παππούς μου, από την πλευρά της μάνας μου, ήταν ο Αναστάσιος Κεσίδης ή Πήλο ή Πηλορώφ. Όταν ρώτησα τη μάνα μου γιατί τον έλεγαν Πήλο, μου είπε: «Πουλόπο μ', οι Πόντιοι έλεγαν ατον Πήλο, γιατί έτονε πολλά έμορφος άνθρωπος (τσαμουρόχτιστος)». Δηλαδή άνθρωπος φτιαγμένος από λάσπη, πηλό. Οι Ρώσοι τον ονόμασαν Κέσωφ ή Πηλορώφ. Καταγόταν από την Αργυρούπολη του Πόντου και ήταν πολύ πλούσιος. Ήταν ιδιοκτήτης ορυχείου και, μάλιστα, είχε ειδικό μηχάνημα, με το οποίο έκοβε καπίκια (ρωσικά μεταλλικά χρήματα, υποδιαίρεση του ρουβλιού). Όταν οι Τούρκοι διαπίστωσαν ότι οι Έλληνες ήταν πολύ εργατικοί και πλούσιοι, έκλεισαν τα ορυχεία και έδιωξαν τους Πόντιους. Τότε ο Πηλορώφ, μαζί με τα ένδεκα αδέλφια του (όλα αγόρια), πήγε στην Ίμερα, όπου παντρεύτηκε την Ελένη Παπαδοπούλου από τα Μαντρία. Η Ελένη ήταν από πλούσια και μεγάλη οικογένεια. Από την οικογένειά της έγιναν δεκαέξι ιερείς και ένας μητροπολίτης, ο Παΐσιος, στο Ερζερούμ. Το ζεύγος Πηλορώφ απέκτησε ένδε¬κα παιδιά, από τα οποία επέζησαν μόνον τα έξι, πέντε αγόρια και μόνον η μητέρα μου ήταν κορίτσι και χαϊδεμένο. Στην Ίμερα έζησαν αρκετά χρόνια. Κατά τον ρωσοτουρκικό πόλεμο, ο Πηλορώφ πήρε την οικογένειά του και έφυγε για το Βατούμ, όπου άνοιξε αλυσίδα φούρνων και πουλούσε ψωμί σε όλη την περιοχή. Επεξέτεινε, κατόπιν τις εμπορικές του δραστηριότητες, ανοίγοντας χρυσοχοείο και κατάστημα χοντρικής πώλησης τροφίμων. Μετά από λίγα χρόνια έφυγαν από το Βατούμ και πήγαν στο χωριό Σαρίκαμις του Καρς, όπου έζησαν αρκετά χρόνια. Όταν ο Κεμάλ άρχισε τους διωγμούς σε βάρος των Ελλήνων χριστιανών, οι Πόντιοι έζησαν πολλές βαρβαρότητες. Ένας μπέης, που ήταν, μάλλον, κρυπτοχριστιανός και είχε φιλίες με τον Πηλορώφ, του είπε: «Ειδοποίησε τους κατοίκους να φύγουν απόψε όλοι, να αδειάσετε το χωριό, γιατί το πρωί θα έρθουν οι Τούρκοι και δεν θα αφήσουν κανέναν ζωντανό». Έτσι και έγινε. Όταν ξημέρωσε, το χωριό ήταν εντελώς άδειο. Οι Τούρκοι έβαλαν φωτιά και το έκαψαν. Και επειδή ο Πηλορώφ έσωσε 3.000 ανθρώπους από τη σφαγή, οι κάτοικοι του αφιέρωσαν τραγούδι που αρχίζει έτσι : «Ο Πηλορώφ διέταξε γοσέψτεν τ' αραπάδες, εχ' κ' έρχουντανε οι Τουρκάντ' και παίρ'νε τοι νυφάδες!»  Αργότερα, οι Τούρκοι έχτισαν δικά τους σπίτια και έδωσαν στο χωριό τουρκικό όνομα. Από εδώ και πέρα αρχίζει η ταλαιπωρία της οικογένειας Πηλορώφ. Η μητέρα μου Σοφία, που ήταν το 1919 εννιά ετών, διηγόταν: "Γιούλα πουλόπο μ', όταν ανεβήκαμε στο βουνό και γυρίσαμε πίσω να δούμε, φωτιές και καπνοί είχαν σκεπάσει τον ουρανό!». Ο Αναστάσιος Πηλορώφ πήρε μαζί του τα τρία ορφανά, τον Αλέξανδρο, τον Δημήτρη και τη Σοφία, και τη γυναίκα του Νι¬κόλα, που την ξάπλωσε στο κάρο και επάνω της έβαλε τα μικρά, για να μην τη δουν οι Τούρκοι. Μαζί ήταν και ο θείος Νικόλας. Τον Γιώργο (Γιωρίκα) τον άφησαν στο Βατούμ να τακτοποιήσει κάποιες δουλειές και μετά να πάει και αυτός στην Ελλάδα. Από τότε χάθηκαν τα ίχνη του Γιωρίκα. Η αδελφή του — η μάνα μου — ξεψύχησε και με το όνομα «Γιωρίκα» στα χείλη. Χάθηκαν τα ίχνη και του μεγάλου θείου, του Χριστόφορου, που ήταν συνταγματάρχης στον τσαρικό στρατό. Μέσα στην αναμπουμπούλα, ο Αναστάσιος Πηλορώφ και ο γιος του Νικόλας, δεν ήξεραν πού βρίσκονται και τα μικρά παιδιά της οικογένειας. Αργότερα, η Σοφία Πηλορώφ διηγόταν τα βάσανα που τράβηξαν από βουνό σε βουνό, όπου πρίστηκαν οι κοιλιές τους από την πείνα. Στο Βατούμ, όπου κατέληξαν μαζί με άλλες ταλαιπωρημένες οικογένειες, φόρτωσαν τα γυναικόπαιδα σε ένα πλοίο και τους άντρες σε άλλο. Μετά από πολλές μέρες ταλαιπωρίας πάνω στο πλοίο έφτασαν στο Καραμπουρνού, στην Καλαμαριά. Εκεί έβαλαν τα παιδιά στο ορφανοτροφείο, χωριστά τα αγόρια από τα κορίτσια. Τον Πηλορώφ και τον γιο του Νικόλα, ταλαιπωρημένους και άρρωστους, χτυπημένους από την ελονοσία, τους έκλεισαν στην καραντίνα, μαζί με πολλούς άλλους άντρες. Παρά τις προσπάθειες των γιατρών, κάθε μέρα πέθαιναν γύρω στα εκατό άτομα. Ανάμεσά τους και ο ξακουστός Αναστάσιος Πηλορώφ και ο γιος του, ο Νικόλας. Όταν τους αναζήτησε η Σοφία Πηλορώφ, της είπαν ότι είναι θαμμένοι στα κοιμητήρια του Αγίου Ιωάννη, στην Καλαμαριά. Η Σοφία, κόρη του Αναστάσιου Πηλορώφ, έψαχνε να τους βρει, να ανάψει στον τάφο τους ένα κερί, για να ησυχάσουν οι ψυχές τους. Στο χωριό Κολχική της Φλώρινας ζούσαν τα αδέλφια του Αναστάσιου Πηλορώφ, ο Θόδωρον, ο Θανάης, ο Κώστης και ο Λάζαρον. Όταν η μητέρα μου ήρθε σε ηλικία να παντρευτεί, και οι τέσσερις είπαν: «Ατό το ορφανόν, εμείς θα παντρεύομ'ατο». Έτσι και έγινε. Στο χωριό Μελισσουργειό του Κιλκίς (παλιά Μουζντερέκ), ζούσαν τα άλλα τέσσερα αδέλφια του Πηλορώφ, από τους οποίους, ο Γαβριήλ ήταν δάσκαλος. Και στο Λαχανά Θεσσαλονίκης ζούσαν άλλοι δύο. Σύνολο δέκα. Όσοι από αυτούς είχαν αγόρια, παιδιά ή εγγόνια, έδωσαν το όνομα του παππού μου, Αναστάσιος.
Δηλαδή, δύο στην Κολχική, δύο στο Μελισσουργειό και ένα στον Λαχανά. Σύνολο, πέντε αγόρια με το όνομα Αναστάσιος Κεσίδης".

Pin It

Print

Add comment


Security code
Refresh

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ