Deprecated: Function create_function() is deprecated in /home/kotsarigr/public_html/media/widgetkit/widgets/lightbox/lightbox.php on line 49

Deprecated: Function create_function() is deprecated in /home/kotsarigr/public_html/media/widgetkit/widgets/lightbox/lightbox.php on line 49

Deprecated: Function create_function() is deprecated in /home/kotsarigr/public_html/media/widgetkit/widgets/lightbox/lightbox.php on line 49

Deprecated: Function create_function() is deprecated in /home/kotsarigr/public_html/media/widgetkit/widgets/lightbox/lightbox.php on line 49

Deprecated: Function create_function() is deprecated in /home/kotsarigr/public_html/media/widgetkit/widgets/lightbox/lightbox.php on line 49

Deprecated: Function create_function() is deprecated in /home/kotsarigr/public_html/media/widgetkit/widgets/lightbox/lightbox.php on line 49
Γλώσσα

Deprecated: Methods with the same name as their class will not be constructors in a future version of PHP; plgContentJComments has a deprecated constructor in /home/kotsarigr/public_html/plugins/content/jcomments/jcomments.php on line 25

Deprecated: Methods with the same name as their class will not be constructors in a future version of PHP; JCommentsACL has a deprecated constructor in /home/kotsarigr/public_html/components/com_jcomments/classes/acl.php on line 17

Καρακώνω – Γράνω. Ερμηνεία & Ετυμολογία των λημμάτων

Ποντιακή,Διαλεκτολογία,Καρακώνω,Γράνω,Ετυμολογία,λημμάτων,κλειδώνω,σφραγίζω,καρακίδ,τσιγγέλι,κόρακας,ράχος,γράω,γραίνω,χαόνω,γηράσκω,γράσκουμαιΚαρακώνω
Ερμηνεία : κλειδώνω - σφραγίζω - εξολοθρεύω
Ετυμολογία : α) κορακώνω δλδ βάζω τον κόρακα ή το τσιγγέλι της πόρτας, β) βάζω το καρακίδ’ = κλείνω, γ) εκ του τουρκικού καρά και του ελληνικού ακίς = αγκυλωτό σίδερο, δ) κλείνω την θύρα δι’ εξαρτημένου αντικειμένου : κακ-ραχώνω (ράχος = ασφάλεια – προστασία)

Print

Κολλημένε - Χαριφερά - Κατσίν - Εχπούλ'. Ερμηνεία & Ετυμολογία των λημμάτων

Ποντιακή,Διαλεκτολογία,Κολλημένε,Χαριφερά,Κατσίν,Εχπούλ',καμένε,κολασμένε,καταραμένε,κολατίγουμαι,κολατισμένος,Χαριφέρτς,καψίον,καψίν,κατσίν,καυκίν,πιλίτζια,πουλιάζω,εχπουλιάζω Κολλημένε
Ερμηνεία : καμένε, κολασμένε, καταραμένε
Ετυμολογία : α) εκ του κολλώ = συνάπτω, β) κολασμένε = κόλασις, ρήμα εις την Ποντιακή : κολατίγουμαι = αμαρτάνω, και κολατισμένος (στην Κρώμνη) ενώ κολλημένος (στη Ματσούκα) : «Μώ ντ’ εκόλτσες με εσύ» = Άχ, μ’ έκανες να αμαρτήσω, γ) καταραμένε = εκ του αποκολληθέντος, αποχωρισθέντος

Print

Ο δι̤άβολον κουμπάρον. Θρύλοι και παραμύθια εξ’ Αργυρουπόλεως Πόντου. Συλλογή Π. Σαλλαπασίδη

φίσια,τάβιγμαν,επουγαλέφτεν,πουρνά,πιρνά,λελεύω,σουμαδεύω,νιζάδες,καζκάρα,τσίπ,ινσαλλάχ,άτσαπα,εντώκεν,ταράφια,κάμας,κάμα,πλάν’,μούτλαχα,παραμύθα,θρύλοι,αργυρούπολη,πόντουΈνας διεστραμμένος χωρέτες εποίκεν τον διάβολον κουμπάρον. Ασό έτον κουμπάρος άτ’ πάντα ελάλνε ατον σα κέφια και σα χαράντας ατ’. Ο δι̤̤άβολον άμαν ‘κ̆’ εκράτνεν την γλώσσαν ατ’. Όσα έρχουντον ση κουμπάρι-ατ’, πάντα εβάλνεν φίσ̆ι̤α σην παρέαν κι ερχίνεναν σο τάβιγμαν. Έναν ημέραν επουγαλέφτεν ο κουμπάρος ατ’ κι είπεν ατον : Λελεύω ‘σε κουμπάρε, πουρνά την Κερεκήν θα σουμαδεύω τον δεξιμάτς, εσύ μ’ έρχεσαι, γιατί πάντα εβγάλτς νιζά̤δες.

Print

Τ' Αε-Βλασή το μέλ'. Διήγησης Θέμπεδας Αργυρουπόλεως Πόντου

 Αεβλασή,θέμπεδα,αργυρούπολη,κάν,κοδέσπαινα,μοθοπώρ,οικοκύρτς,μουγαλτά,μουγουλτά,πατμάνι,αγούρ,σαχάν,τεπέδες,χεροπάν,αρνασέβομε,έμποδος,κουτουρεμένα,τσερίγουμαι,ποντιακές,διηγήσεις,μύθοι,ανέκδοτα,άγιος,βλάσιοςΣην Θέμπεδαν σο Κάν, έτον ένας κοδέσπαινα. Το μοθοπώρ’ έγκεν οικοκύρτς ασή Μουγουλτά δύο πατμάνια μέλια. Η κοδέσπαινα ασ΄ εποίκεν πρώτα την χαλβάν εξέγκεν έναν τρανόν σαχάν μέλ’ να τρώγνε το βράδον αγούρ’, κι εκούξεν την νύφεν-ατς την Σουμέλαν κι είπεν-ατεν : «Νύφε, πλύσον καλά καλά τα δύο χαλκωματένια τεπέδες να συνορθιάζωμε τη χρονίας-εμουν το μέλ’».

Print

Πως λέγουν συγνώμη οι Έλληνες του Πόντου

 ποντιακή,γλώσσα,ιδιώματα,ποντιακά,συγνώμη,συγχνώμη,παρέξ,λαικές,εκφράσεις,εθιμοτυπίες,αλάταουν,άδανα,κουρτίαν,έϊκιτίτέϊ,έργατα,άψιμον,γαλιόνα,πίπες,λασσούμενον,εκιτιτεΚι όταν στις ατελείωτες νύχτες του χειμώνα θυμόντουσαν τα παλιά και άρχιζαν να διηγούνται πώς πέρασαν στο Αλάταουν, στα Άδανα, την Κουρτίαν με το νοσταλγικό προοίμιο : έϊ κιτί τέϊ, μαύρα καιρούς, μαύρ’ ανθρώπ’ και μαύρα έργατα, κι οι νέοι άκουγαν με προσοχή. Τα παιδία ή η νύφη ήταν πάντα έτοιμοι να φέρουν άψιμον για τα τσιγάρα ή τα γαλιόνα̤ (πίπες), είτε νερό με το τάς ή με τη μαστραπά. Οι γυναίκες, αν η ρύμη του λόγου έφερε να εκστομίσουν μπροστά στους άντρες τους άπρεπο λόγο, ζητούσαν συγνώμη ως εξής : παρέξ’ και τα τίμια τα προσώπς, ή παρέξ κι απ’ εσάς, ή ο λόγος -ιμ’ σ’ εκείνο, (έγκα το λασσούμενον, ο λόγος -ιμ’ σ’ εκείνο, είπε με ότωπως τον κύρ’-ισ’ παρέξ κι απ’ εσάς, είπε οδείνα ν’ εφτάγω κτλ.

Πηγή : Παντελής Η. Μελανοφρύδης

Print

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ